ઋષિકેશમાં નીલકંઠ મંદિર પાછળની દંતકથા અને વાર્તા જાણો

ઋષિકેશમાં નીલકંઠ મંદિર પાછળની દંતકથા અને વાર્તા જાણો

નીલકંઠ મંદિર મહાદેવ હરિદ્વાર ઇતિહાસ

પૌરી ગઢવાલ જિલ્લામાં મણિકૂટ પર્વતો પર, મધુમતી અને પંકજા નદીઓના સંગમ પર સ્થિત, લાખો શિવભક્તો દર વર્ષે શ્રાવણ મહિનામાં અભિષેક માટે કંવરોમાં ગંગાજળ લઈને આ મંદિરની મુલાકાત લે છે. આ મંદિર પરની કોતરણી ખૂબ જ આકર્ષક છે, અને મંદિર સુધી પહોંચવા માટે અસંખ્ય પર્વતો અને નદીઓ પાર કરવી પડે છે.

શ્રાવણ મહિનો શિવભક્તો માટે એક ખાસ મહિનો છે. આ મહિનો ભગવાન શિવની સ્તુતિના મંત્રોચ્ચારથી ભરેલો હોય છે, અને ભક્તો તેમના આશીર્વાદ મેળવવા માટે શિવ મંદિરોમાં ઉમટી પડે છે. આ ખાસ પ્રસંગે, અમે તમને હિમાલય પર્વતોની તળેટીમાં આવેલા શિવ મંદિર વિશે જણાવીશું. આ મંદિરમાં ભગવાન શિવના દર્શન કરવાથી બધા દુઃખ દૂર થાય છે અને ભગવાન શિવને આશીર્વાદ મળે છે તેવું માનવામાં આવે છે. આ મંદિર ઋષિકેશમાં નીલકંઠ મહાદેવ મંદિર છે. એવું કહેવાય છે કે ભગવાન શિવે આ જ સ્થળે સમુદ્ર મંથનમાંથી નીકળેલા ઝેરનું સેવન કર્યું હતું. ચાલો આ મંદિર વિશે કેટલીક ખાસ વાતો જાણીએ.

દર વર્ષે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ જલાભિષેક કરે છે.

ઋષિકેશમાં આવેલું નીલકંઠ મહાદેવ મંદિર ભગવાન શિવને સમર્પિત સૌથી આદરણીય મંદિરોમાંનું એક છે. આ મંદિર પરની કોતરણી ખૂબ જ આકર્ષક છે, અને ત્યાં પહોંચવા માટે અસંખ્ય પર્વતો અને નદીઓ પાર કરવી પડે છે. તે એક મુખ્ય પર્યટન સ્થળ પણ છે. પૌરી ગઢવાલ જિલ્લામાં મણિકૂટ પર્વતો પર, મધુમતી અને પંકજા નદીઓના સંગમ પર સ્થિત, લાખો શિવભક્તો દર વર્ષે શ્રાવણ મહિનામાં કંવરોમાં ગંગાજળ લઈને જલાભિષેક કરવા માટે અહીં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે શ્રાવણ સોમવારે નીલકંઠ મહાદેવના દર્શન કરવાથી મોક્ષ મળે છે.

ભગવાન શિવે ઝેર પીધું

આ મંદિરની આસપાસ એક પૌરાણિક કથા પણ છે. કથા અનુસાર, સમુદ્ર મંથન દેવતાઓ અને રાક્ષસો વચ્ચે વહેંચાઈ ગયું હતું, પરંતુ પછી હલાહલ નામનું ઝેર નીકળ્યું. દેવતાઓ કે રાક્ષસો બંને તેને ઇચ્છતા ન હતા. આ ઝેર એટલું ખતરનાક હતું કે તે સમગ્ર બ્રહ્માંડનો નાશ કરી શકે છે. આ ઝેરની આગ બધી દિશાઓને બાળી નાખે છે, જેનાથી વિશ્વમાં અરાજકતા ફેલાય છે. ત્યારબાદ ભગવાન શિવે સમગ્ર બ્રહ્માંડને બચાવવા માટે ઝેર પીધું. જ્યારે ભગવાન શિવ ઝેર પી રહ્યા હતા, ત્યારે માતા પાર્વતી તેમની પાછળ હતા અને તેમના ગળાને પકડી રાખ્યું, જેથી ઝેર બહાર નીકળી ન શકે અથવા તેમના શરીરમાં પ્રવેશ ન કરી શકે.

મહાદેવ એક ઝાડ નીચે ધ્યાનમાં પડી ગયા.

ઝેર ભગવાન શિવના ગળામાં અટવાઈ ગયું, જેના કારણે તેમનું ગળું વાદળી થઈ ગયું, અને તેઓ નીલકંઠ તરીકે ઓળખાયા. પરંતુ ઝેરની ગરમીથી બેચેન થઈને, ભગવાન શિવ શીતળતાની શોધમાં હિમાલય તરફ પ્રયાણ કર્યું. તેઓ મણિકૂટા પર્વત પર પંકજા અને મધુમતી નદીઓના સંગમ પર એક ઝાડ નીચે બેઠા, તેમની શીતળતા જોઈ. ત્યાં, તેઓ સંપૂર્ણપણે ધ્યાનમાં લીન થઈ ગયા અને વર્ષો સુધી ત્યાં રહ્યા, જેના કારણે માતા પાર્વતી વ્યથિત થઈ ગયા.

આ રીતે આ સ્થળ નીલકંઠ મહાદેવ તરીકે જાણીતું બન્યું.

માતા પાર્વતી પણ પર્વત પર બેસીને ભગવાન શિવની સમાધિ (ધ્યાન) ની રાહ જોતા હતા. જોકે, ઘણા વર્ષો પછી પણ, ભગવાન શિવ ધ્યાનમાં લીન રહ્યા. દેવી-દેવતાઓને પ્રાર્થના કર્યા પછી, ભગવાન શિવે પોતાની આંખો ખોલી અને કૈલાસ જતા પહેલા, સ્થળનું નામ નીલકંઠ મહાદેવ રાખ્યું. આ કારણોસર, આજે પણ આ સ્થળ નીલકંઠ મહાદેવ તરીકે ઓળખાય છે. આજે, ભગવાન શિવ જ્યાં સમાધિમાં હતા તે સ્થાન પર એક વિશાળ મંદિર આવેલું છે, અને દર વર્ષે લાખો શિવભક્તો આ મંદિરની મુલાકાત લે છે.